بوتاکس
بوتاکس یک پروتئین حاصل از سم بوتولینوم که به طور موقت ماهیچهها را فلج میکند. در دزهای کم، میتواند چین و چروکهای پوست را کاهش داده و برخی از مشکلات پزشکی از جمله برخی از انواع میگرن را درمان کند.
بوتاکس در صورت استفاده صحیح و با دزهای کم توسط پزشکان، موارد استفاده بسیاری دارد. از جمله کاربردهای آرایشی و بهداشتی و همچنین به عنوان درمان زیبایی میتواند در کاهش چین و چروکهای پوست موثر باشد.
علاوه بر این، سازمان غذا و دارو (FDA) آن را به عنوان درمانی برای مشکلات مختلف سلامتی از جمله تعرق شدید به حساب می آید.در این مقاله، عملکرد بوتاکس و کاربردها و عوارض جانبی آن بررسی میشوند،
بوتاکس چیست؟
این ماده از مشتقات باکتری C. botulinum می باشد که در محیطهای طبیعی چون خاک، دریاچهها، جنگلها و دستگاه گوارش پستانداران و ماهیان وجود دارد. C. botulinum به طور کلی بی خطر می باشد ولی اگر اسپورها تغییر شکل بدهند و تعداد آنها زیاد شود، می توانند سم بوتولینوم را تولید کنند که در موارد شدید منجر به بیماری کشنده ی بوتولیسم می شود. سم بوتولینوم بسیار خطرناک است؛ دانشمندان تخمین زده اند که 1 گرم از شکل سمی این ماده می تواند 1 میلیون نفر را بکشد و یک کیلوگرم از آن نیز می تواند هر انسانی را بر روی کره ی زمین از بین ببرد. با این وجود اگر از بوتاکس به طور مناسب استفاده شود، بی خطر است و عوارض جانبی کمی دارد.
بوتاکس هرچند نوعی ماده سمی است، اما در صورت استفاده صحیح و با دزهای کم ،ایمن و دارای تأثیرات مثبت در زمینه های مختلف زیبایی و درمانی می باشد.این دارو موقتاً عضلات را فلج کرده و برای افراد مبتلا به اختلالات مختلف عضلانی یا عصبی مفید است.
مصارف زیبایی بوتاکس
از جمله کاربردهای زیبایی بوتاکس کاهش چین و چروک صورت است.تحقیقات نشان داده است که در سال 2016، بیش از 7 میلیون نفر در آمریکا از بوتاکس به عنوان در مصارف مختلف پزشکی استفاده کرده اند. هرچند این ماده درمان دائمی نیست و تأثیرات موقتی دارد و مدت زمان آن بستگی به نوع درمان دارد و معمولاً بین 3 تا 12 ماه است، ولی امروزه یکی از بهترین و موثرترین روش های درمانی به حساب می آید.از بوتاکس میتوان به منظور کاهش موارد زیر اشاره کرد:
- چین و چروک بین ابروها معروف به خط اخم.
- چین و چروک دور چشم معروف به خطوط پنجه کلاغی
- چین های افقی در پیشانی
- خطوط شعاعی دور لب ها یا barcode lines
- فرورفتگی های پوستی روی چانه یا چانه قلوه سنگی
افراد اغلب این تزریقها را برای کاهش چین و چروکها در مناطق مختلف صورت انجام میدهند. با این حال، FDA تزریق بوتاکس را تنها برای استفاده در اطراف چشم و پیشانی تأیید کرده است.
مصارف پزشکی بوتاکس
پزشکان از بوتاکس برای درمان متنوعی از شرایط پزشکی استفاده میکنند از جمله:
- درمان سردردهای مزمن میگرنی
- قرینه کردن دو طرف صورت
- درمان افتادگی پلک
- درمان اسپاسم عضلات صورت و گردن
- درمان پریدن پلک
- درمان انحراف چشم
- از بین بردن اسکارهای دردناک
- درمان و کاهش تعریق بیش از حد نواحی ختلف بدن مانند کف دستها یا زیر بغل
بوتاکس به عنوان روش درمانی برای موارد زیر نیز استفاده می شود:
- آلوپسی
- سیالوره، یا تولید بیش از حد بزاق
- پسوریازیس
- اگزمای dyshidrotic ، که کف دست و کف پا را تحت تأثیر قرار می دهد
- آنیسموس ، اختلال در عملکرد عضله مقعد
- درد عصبی پس از هرپس
- ولوودینیا، درد و ناراحتی در واژن بدون دلیل مشخص
- بیماری رینود، که بر گردش خون تأثیر می گذارد
- آشالازی، مشکلی در حلق که بلع را دشوار می کند
- قرمزی ناگهانی صورت و گرگرفتگی در دوران یائسگی
- کلوئیدها و اسکار زخم
- hidradenitis suppurativa ، یک بیماری التهابی پوستی است
- ضایعات حاصل از تاول به دلیل بیماری های نادر ژنتیکی
هزینه، زمان و اثربخشی
هزینه بوتاکس به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- برای اهداف پزشکی استفاده شود یا زیبایی
- فردی که درمان را ارائه میدهد
- مکان انجام درمان
- تعداد واحدهای بوتاکس مورد نیاز
فرآیند تزریق بوتاکس ۳۰ دقیقه زمان می برد و تاثیر نهایی را بین ۱ تا ۵ روز بروز می دهد.همان طور که ذکر شد تزریق بوتاکس روشی دائمی نیست و با توجه به کیفیت برند مصرفی، بین۶ تا ۱۲ ماه ماندگاری دارد و پس از گذشت این دوره زمانی نیاز به تزریق مجدد دارد.
تزریق بوتاکس دوره نقاهت ندارد و شخص می تواند فورا به فعالیت های روزانه خود برگردد.توجه داشته باشید که تزریق بوتاکس می بایست توسط پزشکان مجرب انجام شود.زیرا همان طور که می دانید در صورت تزریق نادرست و غیر اصولی عوارض غیر قابل بازگشتی باقی خواهد گذاشت و ممکن است عضلات صورت شکل نامطلوبی به خود بگیرد،بنابراین توجه داشته باشید که حتما توسط پزشک حاذق این خدمات را دریافت کنید.
بهترین سن برای تزریق بوتاکس
تصور رایجی که در بین مردم وجود دارد که استفاده از بوتاکس برای رفع چین و چروکهای عمیق پوستی در سنین میانسالی و پیری است،اما در حقیقت همه افراد بالای ۲۵ سال در صورت وجود چینهای هرچند خفیف میتوانند کاندیدای مناسبی برای تزریق بوتاکس باشند.
تزریق بوتاکس برخلاف تصور برخی از مردم،اختصاصی به زنان ندارد و همه افراد چه مرد و چه زن میتوانند برای رفع چین و چروک پوست خود از بوتاکس استفاده کنند.
تحقیقات نشان داده است که تاثیرات بوتاکس در میان افرادی که به سنین پیری رسیدهاند و چروکهای صورت آنها عمق شده،کمتر از افراد جوانی است که بر صورت آنها خطهای خفیف پدیدار شده است.
بوتاکس علاوه بر نقش درمانی،در بروز و عمیق شدن چین و چروک صورت تاثیر پیشگیریکننده دارد.بههمین دلیل به افراد توصیه میشود صرف نظر از سن و جنسیت خود، در صورت مشاهده چروک هرچند ریز در پوست خود به پزشک مراجعه کنند.
موارد ممنوع برای تزریق بوتاکس
همواره گروهی از افراد اجازه استفاده از روشهای زیبایی را با توجه به شرایط مختلف ندارند.در مورد تزریق بوتاکس پیشانی و سایر نواحی صورت،گردن و غیره باید توجه داشته باشید که اگر شما نیز جزو یکی از گروههای زیر هستید، باید از انجام این کار خودداری کنید:
- افرادی که سابقه مشکلات قلبی و عروقی دارند.
- کسانی که واکسن بیماریهای مختلف را کمتر از دو هفته گذشته دریافت کردهاند.
- افرادی که سن آنها کمتر از ۱۸ سال یا بالای ۸۰ است.
- مادرانی که دوران بارداری یا شیردهی را طی میکنند.
- اشخاصی که دچار سابقه بیماریهای عفونی و التهابی در ناحیه مورد تزریق هستند.
- افرادی که سیستم عصبی و عضلانی آنها دچار اختلال است یا از بیماریهایی مانند MS رنج میبرند.
- کسانی که مشکلات انعقاد خون دارند یا داروهای روانکننده خون ( وارفارین، آسپرین و ..)مصرف میکنند.
- افرادی که ضعف در سیستم بدنی دارند و یا دچار عفونت شدید در بدن خود هستند.
